zondag 28 augustus 2016

Literaturia dag 9: Leve het dandyisme

De negende editie van Literaturia is gisteravond in stijl afgesloten door dandy Robert van Raffe. Noorderzonpubliek blijkt zeer gevoelig voor schoonheid, stijl en een beetje ijdelheid. In vier voorstellingen vertelde de dandy-by-accident die er twee lijvige boeken over schreef wat een dandy is, hoe je er eentje 'wordt'(en hoe dat eigenlijk niet kan). Is een dandy een hipster zonder knotje? Een metroman? Een ijdele fat? En zijn er ook dandettes?
Aan de hand van voorbeelden en fragmenten uit zijn graphic novel Zonder filter passeerden al deze vragen de revue.
De aanwezigen zagen de stamboom van het dandyisme en gingen met Dandy Raffe op zoek naar voorbeelden in het dagelijks leven. De voor de hand liggende vraag die de hele avond boven de Literaturia-container bleef hangen: "is het leuk om een dandy te zijn?" werd niet gesteld. We vermoeden van wel, maar de aanwezigen leerden ook dat dandy's niet over dat soort triviale zaken nadenken. Of in ieder geval niet spreken. Dat doe je niet. Dat is nu eenmaal niet zoals het heurt.

vrijdag 26 augustus 2016

Literaturia dag 8: Ode aan Oote en Jaap Blonk

De achtste dag van Literaturia stond in het teken van het honderdjarig jubileum van de buitensporige kunststroming Dada. Een belangrijke exponent van Dada was Jan Hanlo en diens gedicht Oote vormde het vertrekpunt voor een aantal kunstenaars, dichters, muzikanten en liefhebbers.
Het eerste gedeelte van de avond was ingeruimd voor de presentatie van Ode aan Oote, een hommage in tijdschriftvorm. Die presentatie werd luister bijgezet door Fran Bambust, die het gedicht Oote voordroeg en jazzpianist Justin Binek die een vrije vertolking gaf van hetzelfde gedicht. et geheel werd ingeleid door Joep van Ruiten, cultuurjournalist en Hanlo-liefbebber.
Na de presentatie was de Literaturia-container het speelveld voor stem- en toonkunstenaar Jaap Blonk, die drie keer uitverkocht met een knappe reeks klankgedichten, onderlandse verhalen en de Ursonate van Kurt Schwitters als het sluitstuk van de avond.
Met vier keer een prachtige voorstelling bleek de donderdag een fraaie eerbetoon aan Dada en haar navolgers.

Literaturia dag 7: Frank Westerman

De gezellige warmte houdt deze editie van Noorderzon in haar greep en ook Literaturia ontkomt er niet aan. Terwijl overdag de dames en heren van Kinderdierenfabriek Bunzel BV van KidsLiteraturia het hoofd met veel toewijding koel houden, gaat vanaf zeven uur het 'volwassen' Literaturia-programma van start in de container aan de Leliesingel, die zich schuilhoudt onder een rijtje bomen. Gaandeweg de avond wordt het aangenamer en gemoedelijker en is het beter uit te houden.
Gisteren ontving interviewer Han Borg de successchrijver Frank Westerman om te spreken over zijn nieuwe boek Een Woord Een Woord. In vier sessies, waarin steeds verschillende onderwerpen ter sprake kwamen, spraken de beide heren over Wijster, Smilde, IS en de slachtoffers van terreuroperaties. De container zat steeds tot de laatste stoel vol, met inachtneming van het tropenaantal zitplaatsen: de deuren die op een kier bleven en een snorrende ventilator brachten verkoeling.
De reacties waren positief: inhoudelijk interessant én de container was lekker koel, gezien de omstandigheden. Alles in orde dus, op de zevende dag van Literaturia.

donderdag 25 augustus 2016

Literaturia dag 6: Coen Simon

Gisteravond was het de beurt aan filosoof Coen Simon om de hitte van de Literaturia-container aan de Leliesingel te trotseren, en dat deed hij met glans. Steeds met het maximale aantal bezoekers legde hij in vier enerverende lezingen uit dat het verkondigen van wijsheden in iedereen zit en dat filosoferen makkelijker is dan je denkt. Of beter nog: dat filosoferen makkelijker is als je denkt.
Met een ventilator en een frisse blik was het goed uit te houden.
Aan de hand van voetbalverslagen, radiofragmenten en vragen louterde hij het publiek, dat verzekerd van een extra dosis bagage de container verliet.
De redenering [filosofie] + [noorderzon] = [succes] is gisteravond [waarheid] geworden.

woensdag 24 augustus 2016

Literaturia dag 5: NoorderZlam


De zevende editie van de NoorderZlam, de noordelijke voorronde van het NK Poetry Slam, was gisteravond niet alleen geweldig, drukbezocht, warm en gevarieerd; het was ook de spannendste sinds jaren.
Bij de puntentelling aan het einde van de avond bleek de top 4 heel dicht bij elkaar te zitten: Sandy Bosmans en Yannick Moyson hadden beiden 14 stemmen, en de twee winnaars kwamen ieder uit op 15 stemmen: Anne-Fleur van der Heiden en Samira van der Loo zullen de afvaardiging vormen van de NoorderZlam op het NK.
In negen rondes namen de slammers het tegen elkaar op, steeds in drietallen. Aan het einde van iedere ronde stemde het publiek op zijn of haar favoriet en kwamen het volgende trio in de tropische Literaturia-container. Voor de aanwezigen was het vaak de eerste kennismaking met het fenomeen slam en de reacties waren positief. Dat maakt de NoorderZlam ieder jaar weer meer dan de moeite waard.
Voor wie er niet bij kon zijn, maar toch een idee wil hebben van de slam, volgen hier de rondes van Samira van der Loo, Anne-Fleur van der Heiden, Sandy Bosmans, Yannick Moyson, Philip Rozema, Jirke Poetijn, Bart van der Vinne, Luna Wicks en Esha Guy.

dinsdag 23 augustus 2016

Literaturia dag 4: De stilte van het ongesproken woord

De maandag van Literaturia is traditiegetrouw voor een poëtisch uitstapje. In eerdere jaren was er Turkse, Jiddisje en Indische poëzie en gisteravond was het de beurt aan de Surinaamse poëzie van de dichters Trefossa, Shrinivási en Dobru, in muzikale een voorstelling met de prachtige titel 'De stilte van het ongesproken woord'.
Gitarist Dave MacDonald werd bijgestaan door Raj Mohan en Lucas Shepherd, twee zangers en voordrachtskunstenaars die de gedichten in originele oorsprong aan het publiek voorschotelden. Als de teksten in een van de overzeese moedertalen werden vertolkt, las het publiek de Nederlandse vertaling op het scherm. Dat verrijkte de voordrachten.
De sfeer in de uitverkochte Desdemona-tent was perfect. In één uur kwam de Surinaamse literaire cultuur tot leven met fraaie gedichten, liedjes en meerstemmige voordracht.
Voor iedereen die er niet bij was, zijn hier, hier en hier drie fragmenten te zien.

maandag 22 augustus 2016

Literaturia dag 3: Jheronimus Bosch en Caleidoscopisch vertellen

De zondag van Literaturia is traditiegetrouw voor lezingen en interviews, en gisteren was het niet anders. Het middagprogramma stond in het teken van Jheronimus Bosch en vooral het schilderij De tuin der lusten. Boschbiograaf Eric De Bruyn en graphic novelist Marcel Ruijters vertelden uitgebreid en enthousiast over het werk van de markante schilder en gaven de aanwezigen onvermoede inzichten. De belangrijkste les van de middag: leer goed kijken, er valt veel te ontdekken in het werk van Bosch.
De avond was voor Tonnus Oosterhoff, geflankeerd door Martijn Knol. Hun voorstelling over caleidoscopisch vertellen had veel weg van een aflevering van Zomergasten en dat pakte heel goed uit. De prikkelende vragen van Knol zette Oosterhoff op scherp. Het leverde interessante inkijkjes in het proces dat voorafging aan de totstandkoming van Oosterhoffs bekroonde mozaïekroman Op de rok van het universum. Aan de hand van filmfragmenten, bewegende gedichten en audio-opnames van onder andere Lucebert werd het schrijf- en denkproces uitgelegd.
De Literaturia-zondag ging gisteren behoorlijk de diepte in en het was des te mooier dat het publiek dit kon waarderen. Twee keer een volle Desdemona-tent en niemand die zich druk maakte over het wisselvallige weer.
Voor wie echt wil kijken: De Tuin der Lusten, op detailniveau.

zondag 21 augustus 2016

Literaturia dag 2: Around the Rug, the Nordic Edition

Het stond ronkend aangekondigd in de Literaturia-flyer en er was geen woord van gelogen: schrijvers, dichters en een lokale singer songwriter zijn de ideale mix voor een mooie zaterdagavond.
In een tjokvolle Desdemona-tent was het gisteravond de beurt aan de schrijvers en dichters van Lebowski, die ombeurten op een kleedje plaatsnamen om het publiek toe te spreken. Vandaar Around the Rug.
Master of ceremony Jasper Henderson leidde de dans en meldde het publiek dat het bij iets unieks aanwezig was: het kleedjesconcept was de Randstad uit, voor het eerst. 
Joost Vandecasteele beet het spits af met een vlammend verhaal dat spatte en knalde, Anneke Claus droeg een aantal mannen ten grave, Jonah Falke las voor uit zijn binnenkort te verschijnen debuutroman Bontebrug en tussendoor was het tijd voor Eva Waterbolk, de veelzijdige singer songwriter die tijdens Noorderzon ook te zien en te horen is bij Glasnost Radio.
Tim Foncke las hilarische passages voor uit zijn nieuwe boek God is klein geschapen en complimenteerde zijn publiek op het onwaarschijnlijke af: zelden, hoogstzelden zo'n fijn publiek meegemaakt. Aandachtig, welgemanierd, goedgekleed en vast bereid de portemonnee te trekken voor zijn boek.
Roxane van Iperen las een paar indrukwekkende passages voor uit haar fonkelnieuwe boek Schuim der Aarde, over het keiharde bestaan in de sloppenwijken van Brazilië. Timo Bruijns trakteerde de aanwezigen op twee hilarische, onderkoelde voorproefjes uit zijn te verschijnen roman en Jonathan Griffioen droeg een aantal afwijkende poëtische miniatuurtjes voor die zachtjes landden tussen het publiek.
De bar was de hele avond op en de sfeer was goed, ook nadat het kleedje was opgeruimd en de auteurs aan het bier mochten. Dat is ook Literaturia. Logisch, zou je bijna zeggen.
Voor iedereen die er niet bij was, zijn hier de fragmenten van Joost Vandecasteele, Anneke Claus, Jonah Falke, Tim Foncke, Eva Waterbolk, Roxane van Iperen, Timo Bruijns en Jonathan Griffioen.

zaterdag 20 augustus 2016

Literaturia dag 1: Hagar Peeters

De negende editie van Literaturia werd gisteravond afgetrapt door Hagar Peeters, kersvers Fintro-prijswinnaar. Zij kwam vertellen over haar bekroonde roman Malva en de geschiedenis achter het boek: die van het Chili van de beginjaren zeventig, toen dictator Pinochet aan de macht kwam, en van dichter Pablo Neruda en zijn verzwegen gehandicapte dochter Malva.
In een geanimeerd betoog legde Peeters parallellen met haar eigen leven. Zij groeide de eerste jaren van haar leven op zonder aanwezigheid van haar vader, die bovendien in 1973 in Chili zat als verslaggever in de streek waarin Neruda opgroeide. Zoveel toevalligheden, zo vertelde Peeters, moest wel resulteren in een roman.
Na het heel persoonlijke verhaal en een aantal interessante beeldfragmenten kreeg het publiek de gelegenheid om vragen te stellen.
Nieuw dit jaar is dat de Literaturia-locatie, de altijd sfeervolle Desdemona-tent, na de voorstellingen open wordt gesteld voor het publiek, met een bar en pinda's. Zo kunnen de literaire types in hun eigen veilige omgeving nog gezellig nawijnen. Een enorme plus, zo bleek gisteravond direct. Het was er goed toeven, terwijl dikke droppels op het tentdoek neerdaalden; zo dichtte een der aanwezigen spontaan.
Literaturia is van start. Als alle avonden zoals deze worden, kunnen we deze editie alvast bijzetten in het rijtje 'memorabel'.
Bekijk hier de trailer van Malva, die gisteravond als vertrekpunt van de avond diende.

dinsdag 12 juli 2016

Programma Literaturia 2016

Literaturia, het poëtische en literaire programma van Noorderzon, waart ook dit jaar rond in het Noorderplantsoen. U vindt de letteren aan de Leliesingel, op het Speelveld en natuurlijk in de Desdemona, met een programma waarvoor zelfs de meest verstokte literatuurliefhebber zijn boek even opzij legt.
We vieren de Surinaamse poëzie in alle talen, de honderdste verjaardag van Dada in evenzoveel klanken en we sluiten het Jeroen Boschjaar alvast passend af.
Er komt een grote delegatie slammers naar Noorderzon en een grote groep jonge honden zal zich verdringen op een klein kleedje. We vertrekken voor een avond naar het Chili van Pablo Neruda met Fintro-literatuurprijswinnares Hagar Peeters en PC Hooftprijs-laureaat Tonnus Oosterhoff neemt ons mee in de wereld van het caleidoscopisch vertellen.
Ook kunnen we de komst van een filosoof en een dandy aankondigen en zal Vakliteratuur in het teken staan van een kinderdierenuitvinderij.
Zei u 'veelzijdig'? Wij weten het niet beter te formuleren.


Mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds en LIRA.

vrijdag 19 augustus, Desdemona, 21.15: Hagar Peeters - Malva en het Chili van Pablo Neruda
Kersvers Fintro-Literatuurprijswinnares Hagar Peeters vertelt op Literaturia het verhaal achter haar succesroman Malva, een prachtige geschiedenis over de gemankeerde dochter van Pablo Neruda. Peeters is goed bekend met de Latijns-Amerikaanse literatuur en deed veel cultuurhistorisch onderzoek. Verwacht een lezing die breed uitwaaiert, vol rijkdom aan verhalen, en die u laat kennismaken met Malva en haar omgeving.

zaterdag 20 augustus, Desdemona, 21.00: Around the Rug (The Nordic Edition), met Jonah Falke, Tim Foncke, Anneke Claus, Jonathan Griffioen, Roxane van Iperen, Joost Vandecasteele, Timo Bruijns en Eva Waterbolk
Een Perzisch tapijtje, een bar en een microfoon, meer is er niet nodig om een echte literaire avond te maken. Lebowski is extreem trots dat hun hoofdstedelijke succesformule Around the Rug eenmalig naar het Noorden mag en propte daarom een paar van hun beste paarden in een busje. Verwacht literair en poëtisch vuurwerk en vrij dansen op het tapijt. Schrijvers, dichters, een lokale singer songwriter en u: de ideale mix voor een mooie zaterdagavond.

zondag 21 augustus, Desdemona, 15.00: Jheronimus Bosch en de Tuin der Lusten, met Marcel Ruijters en Eric De Bruyn
Bij het werk van Jheronimus Bosch gaat het om kijken. Literaturia zocht twee kenners die het werk vanuit verschillende standpunten bekijken: de gelauwerde striptekenaar Marcel Ruijters, die een graphic novel tekende over Bosch en dr. Eric De Bruyn, Boschbiograaf en lid van de Wetenschappelijke Adviesraad van het Jheronimus Bosch Art Center in ’s-Hertogenbosch. Samen nemen zij u mee langs de belangrijkste werken van de markante schilder die 500 jaar geleden overleed, met bijzondere aandacht voor De Tuin der Lusten.

zondag 21 augustus, Desdemona, 19.30: Caleidoscopisch vertellen, met Tonnus Oosterhoff en Martijn Knol
Aan de hand van zijn roman Op de rok van het universum gaat PC Hooftprijswinnaar Tonnus Oosterhoff in gesprek met collega-schrijver Martijn Knol. In een vorm die zij caleidoscopisch vertellen noemen, analyseren zij "de slordige stapel informatie en desinformatie waaruit de roman bestaat", zoals Oosterhoff het stelt. Het publiek kan alvast rekening houden met een rondgang langs onder andere YouTube-filmpjes, dierenleed, DWDD en de oude Romeinen, alles kundig en enthousiast van duiding voorzien door beide heren.

maandag 22 augustus, Desdemona, 21.00: De stilte van het ongesproken woord, een avond met Surinaamse poëzie, met Dave MacDonald, Lucas Shepherd, Raj Mohan en Antoinette van Maarschalkerwaart
De poëtische muziekvoorstelling De Stilte van het Ongesproken Woord is een feest voor oog en oor, en bovenal voor het hart. De drie belangrijkste Surinaamse dichters staan centraal: Trefossa, Shrinivási en Dobru. Hun gedichten zijn verwerkt tot schitterende songs, uitgevoerd door topmuzikanten die de poëtische woorden en de veelzeggende stilte met muziek combineren en interpreteren. Een mooi en waardig monument voor deze Surinaamse dichters.

dinsdag 23 augustus, Leliesingel, vanaf 18.30: NoorderZlam 2016, voorronde NK Poetryslam
Voor de achtste keer komen de beste poetry slammers van Nederland en Vlaanderen bijeen om te strijden voor de titel en de NoorderZlam-beker. De slamdichters presenteren zich razendsnel in competitieverband en het publiek bepaalt de winnaar. Snel, afwisselend en vurig.

woensdag 24 augustus, Leliesingel, 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00: Wat denk jezelf? De Grote Mondigheidskwis, onder leiding van Coen Simon
Over het leven wordt veel beweerd: dat je ervan moet genieten, dat je moet durven kiezen, dat je je gevoel moet volgen, dat meten weten is, en dat je kunt als je maar wilt. Hoe komen we aan die wijsheid? Maar vooral: hoe komen we er vanaf?
Volgens de veelgelezen filosoof Coen Simon is filosoferen makkelijker als je denkt. Hij stelt de vragen en u geeft het antwoord. Doe mee, denken is kunnen!

donderdag 25 augustus, Leliesingel, 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00: Een woord een woord, Frank Westerman in gesprek met Han Borg
De pen is machtiger dan het zwaard. We willen het graag geloven, maar is het waar? Interviewer Han Borg voert een aantal korte gesprekken met Frank Westerman over de zoektocht naar een weerwoord op terreur, aan de hand van zijn bestseller Een woord, een woord, waarin hij de lezer meeneemt langs een reeks spraakmakende gijzeldrama's van Bovensmilde tot Beslan.

vrijdag 26 augustus, Leliesingel, 19.00: 100 Jaar Dada, Ode aan Oote, met Fran Bambust, Joep van Ruiten en Justin Binek, aansluitend om 20.00, 21.00 en 22.00: 100 Jaar Dada, met Jaap Blonk
Ode aan Oote is een lofzang op het bijzondere gedicht van Jan Hanlo. Destijds verguisd, inmiddels geliefd en alom bekend. Journalist en Oote-adept Joep van Ruiten leidt het programma in, waarna de Vlaamse schrijfster Fran Bambust het gedicht op een eigenzinnige manier vertolkt en we een muzikale compositie horen van de Amerikaanse jazzpianist Justin Binek. Daarna wordt het tijdschrift Uitgelezen Boeken gepresenteerd, dat voor de gelegenheid is gewijd aan Oote.
Aansluitend viert componist, performer en dichter Jaap Blonk het honderdjarige bestaan van de kunststroming Dada, met sound poetry, vrije improvisatie en natuurlijk zijn majestueuze uitvoering van de Ursonate van Kurt Schwitters. Dada in zijn puurste vorm, gebracht door een unieke persoonlijkheid.

zaterdag 27 augustus, Leliesingel, 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00: Leve het dandyisme, met Robert van Raffe
Aan de hand van illustraties en anekdotes loodst Robert van Raffe, dandy-auteur van de graphic novel Zonder filter, u door de geschiedenis van het dandyisme (van Brummell, Baudelaire en Oscar Wilde tot Warhol en Jort Kelder). Na twintig minuten weet u alles en ziet uw leven er een stuk stijlvoller uit. Zoals het heurt.

Van vrijdag 19 augustus tot en met zondag 28 augustus: KidsLiteraturia, bij Rotor: Kinderdierenfabriek Bunzel BV.
Maak met behulp van de uitvinders van dierenfabriek Bunzel BV je eigen fabuleuze fantasiedier en ga ermee op avontuur.
Bedenk je eigen verhaal, teken je fantasiedier en maak er een schitterend kunstwerk van.
Fantasie, verhalen en veel kleuren verf in een even uniek als dichterlijk programma voor kinderen van 4 tot 9 jaar.
Met Arjen Boswijk, Sabine van den Berg, Angélique Boter, Bert Nijmeijer, Renée Luth, Martine Veenhuis en Anja Lofvers.