dinsdag 23 augustus 2016

Literaturia dag 4: De stilte van het ongesproken woord

De maandag van Literaturia is traditiegetrouw voor een poëtisch uitstapje. In eerdere jaren was er Turkse, Jiddisje en Indische poëzie en gisteravond was het de beurt aan de Surinaamse poëzie van de dichters Trefossa, Shrinivási en Dobru, in muzikale een voorstelling met de prachtige titel 'De stilte van het ongesproken woord'.
Gitarist Dave MacDonald werd bijgestaan door Raj Mohan en Lucas Shepherd, twee zangers en voordrachtskunstenaars die de gedichten in originele oorsprong aan het publiek voorschotelden. Als de teksten in een van de overzeese moedertalen werden vertolkt, las het publiek de Nederlandse vertaling op het scherm. Dat verrijkte de voordrachten.
De sfeer in de uitverkochte Desdemona-tent was perfect. In één uur kwam de Surinaamse literaire cultuur tot leven met fraaie gedichten, liedjes en meerstemmige voordracht.
Voor iedereen die er niet bij was, zijn hier, hier en hier drie fragmenten te zien.

maandag 22 augustus 2016

Literaturia dag 3: Jheronimus Bosch en Caleidoscopisch vertellen

De zondag van Literaturia is traditiegetrouw voor lezingen en interviews, en gisteren was het niet anders. Het middagprogramma stond in het teken van Jheronimus Bosch en vooral het schilderij De tuin der lusten. Boschbiograaf Eric De Bruyn en graphic novelist Marcel Ruijters vertelden uitgebreid en enthousiast over het werk van de markante schilder en gaven de aanwezigen onvermoede inzichten. De belangrijkste les van de middag: leer goed kijken, er valt veel te ontdekken in het werk van Bosch.
De avond was voor Tonnus Oosterhoff, geflankeerd door Martijn Knol. Hun voorstelling over caleidoscopisch vertellen had veel weg van een aflevering van Zomergasten en dat pakte heel goed uit. De prikkelende vragen van Knol zette Oosterhoff op scherp. Het leverde interessante inkijkjes in het proces dat voorafging aan de totstandkoming van Oosterhoffs bekroonde mozaïekroman Op de rok van het universum. Aan de hand van filmfragmenten, bewegende gedichten en audio-opnames van onder andere Lucebert werd het schrijf- en denkproces uitgelegd.
De Literaturia-zondag ging gisteren behoorlijk de diepte in en het was des te mooier dat het publiek dit kon waarderen. Twee keer een volle Desdemona-tent en niemand die zich druk maakte over het wisselvallige weer.
Voor wie echt wil kijken: De Tuin der Lusten, op detailniveau.

zondag 21 augustus 2016

Literaturia dag 2: Around the Rug, the Nordic Edition

Het stond ronkend aangekondigd in de Literaturia-flyer en er was geen woord van gelogen: schrijvers, dichters en een lokale singer songwriter zijn de ideale mix voor een mooie zaterdagavond.
In een tjokvolle Desdemona-tent was het gisteravond de beurt aan de schrijvers en dichters van Lebowski, die ombeurten op een kleedje plaatsnamen om het publiek toe te spreken. Vandaar Around the Rug.
Master of ceremony Jasper Henderson leidde de dans en meldde het publiek dat het bij iets unieks aanwezig was: het kleedjesconcept was de Randstad uit, voor het eerst. 
Joost Vandecasteele beet het spits af met een vlammend verhaal dat spatte en knalde, Anneke Claus droeg een aantal mannen ten grave, Jonah Falke las voor uit zijn binnenkort te verschijnen debuutroman Bontebrug en tussendoor was het tijd voor Eva Waterbolk, de veelzijdige singer songwriter die tijdens Noorderzon ook te zien en te horen is bij Glasnost Radio.
Tim Foncke las hilarische passages voor uit zijn nieuwe boek God is klein geschapen en complimenteerde zijn publiek op het onwaarschijnlijke af: zelden, hoogstzelden zo'n fijn publiek meegemaakt. Aandachtig, welgemanierd, goedgekleed en vast bereid de portemonnee te trekken voor zijn boek.
Roxane van Iperen las een paar indrukwekkende passages voor uit haar fonkelnieuwe boek Schuim der Aarde, over het keiharde bestaan in de sloppenwijken van Brazilië. Timo Bruijns trakteerde de aanwezigen op twee hilarische, onderkoelde voorproefjes uit zijn te verschijnen roman en Jonathan Griffioen droeg een aantal afwijkende poëtische miniatuurtjes voor die zachtjes landden tussen het publiek.
De bar was de hele avond op en de sfeer was goed, ook nadat het kleedje was opgeruimd en de auteurs aan het bier mochten. Dat is ook Literaturia. Logisch, zou je bijna zeggen.
Voor iedereen die er niet bij was, zijn hier de fragmenten van Joost Vandecasteele, Anneke Claus, Jonah Falke, Tim Foncke, Eva Waterbolk, Roxane van Iperen, Timo Bruijns en Jonathan Griffioen.

zaterdag 20 augustus 2016

Literaturia dag 1: Hagar Peeters

De negende editie van Literaturia werd gisteravond afgetrapt door Hagar Peeters, kersvers Fintro-prijswinnaar. Zij kwam vertellen over haar bekroonde roman Malva en de geschiedenis achter het boek: die van het Chili van de beginjaren zeventig, toen dictator Pinochet aan de macht kwam, en van dichter Pablo Neruda en zijn verzwegen gehandicapte dochter Malva.
In een geanimeerd betoog legde Peeters parallellen met haar eigen leven. Zij groeide de eerste jaren van haar leven op zonder aanwezigheid van haar vader, die bovendien in 1973 in Chili zat als verslaggever in de streek waarin Neruda opgroeide. Zoveel toevalligheden, zo vertelde Peeters, moest wel resulteren in een roman.
Na het heel persoonlijke verhaal en een aantal interessante beeldfragmenten kreeg het publiek de gelegenheid om vragen te stellen.
Nieuw dit jaar is dat de Literaturia-locatie, de altijd sfeervolle Desdemona-tent, na de voorstellingen open wordt gesteld voor het publiek, met een bar en pinda's. Zo kunnen de literaire types in hun eigen veilige omgeving nog gezellig nawijnen. Een enorme plus, zo bleek gisteravond direct. Het was er goed toeven, terwijl dikke droppels op het tentdoek neerdaalden; zo dichtte een der aanwezigen spontaan.
Literaturia is van start. Als alle avonden zoals deze worden, kunnen we deze editie alvast bijzetten in het rijtje 'memorabel'.
Bekijk hier de trailer van Malva, die gisteravond als vertrekpunt van de avond diende.

dinsdag 12 juli 2016

Programma Literaturia 2016

Literaturia, het poëtische en literaire programma van Noorderzon, waart ook dit jaar rond in het Noorderplantsoen. U vindt de letteren aan de Leliesingel, op het Speelveld en natuurlijk in de Desdemona, met een programma waarvoor zelfs de meest verstokte literatuurliefhebber zijn boek even opzij legt.
We vieren de Surinaamse poëzie in alle talen, de honderdste verjaardag van Dada in evenzoveel klanken en we sluiten het Jeroen Boschjaar alvast passend af.
Er komt een grote delegatie slammers naar Noorderzon en een grote groep jonge honden zal zich verdringen op een klein kleedje. We vertrekken voor een avond naar het Chili van Pablo Neruda met Fintro-literatuurprijswinnares Hagar Peeters en PC Hooftprijs-laureaat Tonnus Oosterhoff neemt ons mee in de wereld van het caleidoscopisch vertellen.
Ook kunnen we de komst van een filosoof en een dandy aankondigen en zal Vakliteratuur in het teken staan van een kinderdierenuitvinderij.
Zei u 'veelzijdig'? Wij weten het niet beter te formuleren.


Mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds en LIRA.

vrijdag 19 augustus, Desdemona, 21.15: Hagar Peeters - Malva en het Chili van Pablo Neruda
Kersvers Fintro-Literatuurprijswinnares Hagar Peeters vertelt op Literaturia het verhaal achter haar succesroman Malva, een prachtige geschiedenis over de gemankeerde dochter van Pablo Neruda. Peeters is goed bekend met de Latijns-Amerikaanse literatuur en deed veel cultuurhistorisch onderzoek. Verwacht een lezing die breed uitwaaiert, vol rijkdom aan verhalen, en die u laat kennismaken met Malva en haar omgeving.

zaterdag 20 augustus, Desdemona, 21.00: Around the Rug (The Nordic Edition), met Jonah Falke, Tim Foncke, Anneke Claus, Jonathan Griffioen, Roxane van Iperen, Joost Vandecasteele, Timo Bruijns en Eva Waterbolk
Een Perzisch tapijtje, een bar en een microfoon, meer is er niet nodig om een echte literaire avond te maken. Lebowski is extreem trots dat hun hoofdstedelijke succesformule Around the Rug eenmalig naar het Noorden mag en propte daarom een paar van hun beste paarden in een busje. Verwacht literair en poëtisch vuurwerk en vrij dansen op het tapijt. Schrijvers, dichters, een lokale singer songwriter en u: de ideale mix voor een mooie zaterdagavond.

zondag 21 augustus, Desdemona, 15.00: Jheronimus Bosch en de Tuin der Lusten, met Marcel Ruijters en Eric De Bruyn
Bij het werk van Jheronimus Bosch gaat het om kijken. Literaturia zocht twee kenners die het werk vanuit verschillende standpunten bekijken: de gelauwerde striptekenaar Marcel Ruijters, die een graphic novel tekende over Bosch en dr. Eric De Bruyn, Boschbiograaf en lid van de Wetenschappelijke Adviesraad van het Jheronimus Bosch Art Center in ’s-Hertogenbosch. Samen nemen zij u mee langs de belangrijkste werken van de markante schilder die 500 jaar geleden overleed, met bijzondere aandacht voor De Tuin der Lusten.

zondag 21 augustus, Desdemona, 19.30: Caleidoscopisch vertellen, met Tonnus Oosterhoff en Martijn Knol
Aan de hand van zijn roman Op de rok van het universum gaat PC Hooftprijswinnaar Tonnus Oosterhoff in gesprek met collega-schrijver Martijn Knol. In een vorm die zij caleidoscopisch vertellen noemen, analyseren zij "de slordige stapel informatie en desinformatie waaruit de roman bestaat", zoals Oosterhoff het stelt. Het publiek kan alvast rekening houden met een rondgang langs onder andere YouTube-filmpjes, dierenleed, DWDD en de oude Romeinen, alles kundig en enthousiast van duiding voorzien door beide heren.

maandag 22 augustus, Desdemona, 21.00: De stilte van het ongesproken woord, een avond met Surinaamse poëzie, met Dave MacDonald, Lucas Shepherd, Raj Mohan en Antoinette van Maarschalkerwaart
De poëtische muziekvoorstelling De Stilte van het Ongesproken Woord is een feest voor oog en oor, en bovenal voor het hart. De drie belangrijkste Surinaamse dichters staan centraal: Trefossa, Shrinivási en Dobru. Hun gedichten zijn verwerkt tot schitterende songs, uitgevoerd door topmuzikanten die de poëtische woorden en de veelzeggende stilte met muziek combineren en interpreteren. Een mooi en waardig monument voor deze Surinaamse dichters.

dinsdag 23 augustus, Leliesingel, vanaf 18.30: NoorderZlam 2016, voorronde NK Poetryslam
Voor de achtste keer komen de beste poetry slammers van Nederland en Vlaanderen bijeen om te strijden voor de titel en de NoorderZlam-beker. De slamdichters presenteren zich razendsnel in competitieverband en het publiek bepaalt de winnaar. Snel, afwisselend en vurig.

woensdag 24 augustus, Leliesingel, 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00: Wat denk jezelf? De Grote Mondigheidskwis, onder leiding van Coen Simon
Over het leven wordt veel beweerd: dat je ervan moet genieten, dat je moet durven kiezen, dat je je gevoel moet volgen, dat meten weten is, en dat je kunt als je maar wilt. Hoe komen we aan die wijsheid? Maar vooral: hoe komen we er vanaf?
Volgens de veelgelezen filosoof Coen Simon is filosoferen makkelijker als je denkt. Hij stelt de vragen en u geeft het antwoord. Doe mee, denken is kunnen!

donderdag 25 augustus, Leliesingel, 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00: Een woord een woord, Frank Westerman in gesprek met Han Borg
De pen is machtiger dan het zwaard. We willen het graag geloven, maar is het waar? Interviewer Han Borg voert een aantal korte gesprekken met Frank Westerman over de zoektocht naar een weerwoord op terreur, aan de hand van zijn bestseller Een woord, een woord, waarin hij de lezer meeneemt langs een reeks spraakmakende gijzeldrama's van Bovensmilde tot Beslan.

vrijdag 26 augustus, Leliesingel, 19.00: 100 Jaar Dada, Ode aan Oote, met Fran Bambust, Joep van Ruiten en Justin Binek, aansluitend om 20.00, 21.00 en 22.00: 100 Jaar Dada, met Jaap Blonk
Ode aan Oote is een lofzang op het bijzondere gedicht van Jan Hanlo. Destijds verguisd, inmiddels geliefd en alom bekend. Journalist en Oote-adept Joep van Ruiten leidt het programma in, waarna de Vlaamse schrijfster Fran Bambust het gedicht op een eigenzinnige manier vertolkt en we een muzikale compositie horen van de Amerikaanse jazzpianist Justin Binek. Daarna wordt het tijdschrift Uitgelezen Boeken gepresenteerd, dat voor de gelegenheid is gewijd aan Oote.
Aansluitend viert componist, performer en dichter Jaap Blonk het honderdjarige bestaan van de kunststroming Dada, met sound poetry, vrije improvisatie en natuurlijk zijn majestueuze uitvoering van de Ursonate van Kurt Schwitters. Dada in zijn puurste vorm, gebracht door een unieke persoonlijkheid.

zaterdag 27 augustus, Leliesingel, 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00: Leve het dandyisme, met Robert van Raffe
Aan de hand van illustraties en anekdotes loodst Robert van Raffe, dandy-auteur van de graphic novel Zonder filter, u door de geschiedenis van het dandyisme (van Brummell, Baudelaire en Oscar Wilde tot Warhol en Jort Kelder). Na twintig minuten weet u alles en ziet uw leven er een stuk stijlvoller uit. Zoals het heurt.

Van vrijdag 19 augustus tot en met zondag 28 augustus: KidsLiteraturia, bij Rotor: Kinderdierenfabriek Bunzel BV.
Maak met behulp van de uitvinders van dierenfabriek Bunzel BV je eigen fabuleuze fantasiedier en ga ermee op avontuur.
Bedenk je eigen verhaal, teken je fantasiedier en maak er een schitterend kunstwerk van.
Fantasie, verhalen en veel kleuren verf in een even uniek als dichterlijk programma voor kinderen van 4 tot 9 jaar.
Met Arjen Boswijk, Sabine van den Berg, Angélique Boter, Bert Nijmeijer, Renée Luth, Martine Veenhuis en Anja Lofvers.

zondag 30 augustus 2015

Literaturia dag 9: Anne Vegter

Gisteravond sloot Dichter des Vaderlands Anne Vegter de achtste editie van Literaturia af. Met een monoloog over de Zuid-Afrikaanse dichteres Ingrid Jonker en een aantal columns waarin enkele vaderlands-gedichten waren verweven, verraste ze het publiek.
Gewend als zij is om voor grote zalen te spreken en voor te dragen, was de intieme Literaturia-container aan de Leliesingel een heel andere entourage. Het pakte goed uit: de aanwezigen werden betrokken bij de voorstelling. Het leverde interessante gesprekken op.
Met Anne Vegter kreeg Literaturia de gedroomde finale. Liefhebbers en belangstellenden die er niet bij konden zijn kunnen hier twee fragmenten terugzien: een verhaal over het brengen van een ode en een column omtrent het koningshuis.

zaterdag 29 augustus 2015

Literaturia dag 8: Willem Otterspeer en Nop Maas

Gisteravond stond Literaturia in het teken van de biografie, of specifieker gezegd: die van W.F Hermans en Gerard Reve. Hun biografen, respectievelijk Willem Otterspeer en Nop Maas, schoven aan bij moderator Han Borg in de Literaturia-container.
In vier uitverkochte gespreksrondes, waarvan de laatste twee met beide heren, werd het werk van biograaf besproken en uiteraard het onderwerp van studie, Hermans en Reve.
Het waren sessies van veertig minuten en de bankjes in de container zijn niet erg meegaand, toch kwam het publiek er na iedere ronde opgewekt en bijgepraat uit.
Voor Buro05, die deze avond samen met De Culturele Onderneming organiseerde, is het succes van de biografenavond een voorbeeld dat literatuur in verschillende gedaanten op Noorderzon kan worden gepresenteerd: niet alleen als theatrale voorstellingen, literaire performances en een slam, maar ook als interviews en journalistieke voorstellingen, zoals afgelopen zondag met Marc Stakenburg en Jaap Boots.
Wordt vervolgd derhalve.

vrijdag 28 augustus 2015

Literaturia dag 7: Daniël Dee en Harmen Pothof

Gisteravond kwam Rotterdam langs bij Literaturia. Daniël Dee, voormalig Stadsdichter van 010, en gitarist Harmen Pothof hadden de koudste dag van Noorderzon uitgekozen om hun gezamenlijke werk, dat overigens helemaal niet koel en regenachtig is, aan het publiek te laten horen. Dee droeg voor uit eigen werk en las ook enkele van zijn vertalingen voor, onder andere van Faith No More-frontman Mike Patton.
De combinatie van gitaar en stem pakte heel goed uit: Pothof voelde het voordrachttempo van Dee perfect aan en dat zorgde voor een vloeiende en melodieuze performance.
Voor de liefhebber die er niet bij was, zijn er twee fragmenten: het gedicht Ergens moet je zijn en de Patton-vertaling RV.

donderdag 27 augustus 2015

Literaturia dag 6: Meindert Igor Pepr en Kesanova show

Wat een happening gisteravond aan de Leliesingel. In de Literaturia-container stond de Meindert Igor Pepr en Kesanova Show op het programma en dat beloofde alvast veel goeds.

De show is iedere maand te zien in de Kroeg van Klaas, maar voor een transformatie op Noorderzon-niveau draaien de heren hun hand niet om. De aanwezigen, met een recordaantal van 32 personen in de container, zagen Igor exotisch voordragen en zingen, Meindert razend voorlezen met zijn kenmerkende panache, Pepr in sneltreinvaart door zijn oeuvre gaan en keken naar de frivole fotostrips van De Kesanova. Onder meer, uiteraard, want het is een gevarieerde show zonder spoorboekje.

Een bijzondere ervaring, zo vatte een verraste bezoeker het naderhand samen. Hilarisch en dan ineens diepgaand, sprak een ander. Dit past wel bij Noorderzon, zei een derde. En dat klopt allemaal.

Filmtechnische gezien was het ondoenlijk om een videoverslag te maken: vanwege de lichtval van de beamer en de complete drukte (het publiek zat tot op dertig centimeter van het viertal) waren de filmbeelden niet meer dan een witte vlek met een aantal halve hoofden. Bovendien schudde het beeld bij iedere lach vanuit het publiek.

Daar komt nog iets bij: vanaf donderdag 10 september zijn de mannen weer maandelijks in de Kroeg van Klaas te zien en te horen, van top tot teen en prettig uitgelicht. Wie dus iets van ze wil zien, is van harte uitgenodigd om naar de Oosterweg 26 in Stad af te reizen. De heren gaan er ook dan weer volledig voor.

woensdag 26 augustus 2015

Literaturia dag 5: NoorderZlam

De zevende editie van de NoorderZlam is gisteravond gewonnen door Carmien Michels. Zij versloeg haar acht medeslammers in een spannende en vooral leuke slam. Ditmar Bakker werd tweede en de rest volgde vlak erna in het peloton. Carmien mag als afgevaardigde namens de NoorderZlam meedoen aan het NK Poetry Slam, in januari in Utrecht.

Bijna traditiegetrouw was de ziekenboeg op het allerlaatste moment weer goed gevuld, maar dankzij de last minute instroom van Lilian Zielstra en Cissy Gressmann kon het spoken word feest alsnog doorgang vinden. Een diepe buiging!

Het publiek, voor wie het meestal een eerste kennismaking met het fenomeen slam was, reageerde enthousiast en stemde na iedere ronde voor zijn of haar favoriet. Na 27 optredens konden de publieksbeoordelingen worden geteld en kwam de Antwerpse als winnares uit de bus.

Twee performances van Carmien vind je hier en hier. Zilveren prijswinnaar Ditmar Bakker zie je hier en hier.
En maak vooral ook kennis van de voordrachten van Simon Bakker, Lilian Zielstra, Gerda Blees, Else Kemps, Max Greyson, Michelle Brouwer en Cissy Gressmann.